Umowa dożywocia, czyli nieruchomość w zamian za dożywotnią opiekę

1

Umowa dożywocia to sposób na zapewnienie sobie spokojnej starości. Z kolei dla tej drugiej strony oznacza możliwość zyskania nieruchomości na własność. Na czym konkretnie polega umowa dożywocia? Zapraszam do lektury! 

Co to jest umowa dożywocia?

W poprzednim artykule pisałem o darowiźnie mieszkania – o tym co to jest darowizna, jakie dokumenty są potrzebne, ile kosztuje i czy trzeba płacić od niej podatek. Pisałem także o tym, że z tego rozwiązania najczęściej korzystają rodzice, którzy chcą zapewnić własne cztery kąty swoim dzieciom. Warto jednak wiedzieć, że jest też coś takiego, jak umowa dożywocia. W praktyce wygląda to w te sposób, że poprzez umowę dożywocia jedna ze stron zobowiązuje się pełnić opiekę nad dotychczasowym właścicielem nieruchomości aż do jego śmierci w zamian za otrzymanie tej nieruchomości na własność. Przedmiotem umowy dożywocia może być każda nieruchomość (mieszkanie, grunt), gospodarstwo rolne, ale także udział we współwłasności nieruchomości. Niestety, ale przedmiotem umowy dożywocia nie może być spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Jeśli ktoś chciałby to zrobić trzeba je najpierw przekształcić w prawo własności. O tym, jak to zrobić pisałem tutaj.

Umowa dożywocia – gdzie zawrzeć i co zawiera?

W uwagi na fakt, że umowa dożywocia dotyczy przeniesienia własności nieruchomości musi być sporządzona w formie aktu notarialnego. Sporządzenie umowy dożywocia w zwykłej formie (tzn. bez udziału notariusza) spowoduje, że będzie nieważna i nie wywoła żadnych skutków prawnych. Obciążenie nieruchomości prawem dożywocia ujawnia się w księdze wieczystej poprzez dokonanie odpowiedniego wpisu. Przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje bowiem z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia. Jest to tzw. ograniczone prawo rzeczowe.

Z praktycznego punktu widzenia umowa dożywocia zawiera dwa ważne elementy. Pierwszy z nich  to przeniesienie prawa własności nieruchomości. Drugi to określenie zobowiązań nabywcy wobec dożywotnika (czyli dotychczasowego właściciela nieruchomości). I tutaj skupmy się na chwilę, jakie to konkretnie są zobowiązania.

Jakie obowiązki ma nabywca nieruchomości?

Co ważne strony umowy dożywocia mogą elastycznie określić zakres obowiązków nabywcy nieruchomości względem dożywotnika. Jeśli jednak tego nie zrobią, zastosowanie znajdzie artykuł 908 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie powinien on:

  • przyjąć zbywcę jako domownika,
  • dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału,
  • zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie,
  • sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Przepisy prawa pozwalają również, aby dożywociem objęta została osoba bliska zbywcy, niebędąca właścicielem nieruchomości. Najczęściej będą to członkowie najbliższej rodziny oraz konkubenci mieszkający wspólnie ze zbywcą w nieruchomości będącej przedmiotem umowy. Dożywotnik nie może przenieść prawa dożywocia na inną osobę. Nie podlega ono również dziedziczeniu.

Oczywiście nie zawsze nabywca oraz dożywotnik chcą mieszkać razem. Częstym rozwiązaniem jest więc obciążenia nabytej nieruchomości prawem użytkowania (może być ono ograniczone do części nieruchomości) czy służebnością mieszkania. W praktyce wygląda to w ten sposób, że dotychczasowy właściciel dalej mieszka w swoim mieszkaniu, ma zapewnioną opiekę aż do śmierci, ale nie jest już właścicielem nieruchomości.

 

Podobał Ci się ten artykuł? Uważasz, że jest wartościowy i komuś jeszcze może się przydać? Udostępnij go proszę ? 

Proponowane wpisy

Zostaw komentarz

.

ARCHIWUM