Co to jest podatek katastralny?

0

Co jakiś czas w mediach wraca temat wprowadzenia podatku katastralnego w Polsce. Ostatnio również można przeczytać, że rząd rozważa taki pomysł. Niezależnie od tego, czy jest to prawda czy nie podatek od wartości nieruchomości – bo tym de facto jest podatek katastralny – ma swoich zwolenników i przeciwników. Jeśli więc chcesz wiedzieć czym dokładnie jest podatek katastralny to zapraszam do lektury.

Podatek od nieruchomości a podatek katastralny

Podatek katastralny jest jednym ze sposobów opodatkowania nieruchomości. Dla przypomnienia aktualnie w Polsce jeśli jesteś:

  • właścicielem lub współwłaścicielem
  • posiadaczem samoistnym (czyli używasz nieruchomości, jakbyś był jego właścicielem, choć z prawnego punktu widzenia nim nie jesteś)
  • użytkownikiem wieczystym
  • posiadaczem mienia publicznego na podstawie zawartej umowy lub bez takiej umowy

to płacisz podatek od nieruchomości za:

  • grunt, który nie jest gruntem rolnym lub lasem
  • budynek
  • mieszkanie lub lokal użytkowy, które mają księgę wieczystą (są wyodrębnione prawnie)

Obecnie w Polsce podatek od nieruchomości naliczany jest od powierzchni i zależy od przeznaczenia nieruchomości. Przykładowo maksymalna stawka podatku od nieruchomości w Polsce za mieszkanie wynosi 0,85 zł / m2. Co oznacza, że za mieszkanie o pow. 45 m2 zapłacimy 38,25 zł (45 m2 x 0,81 zł) rocznie. Natomiast stawka za lokal usługowy jest już wyższa i wynosi 24,84 zł, więc za lokal o metrażu 45 m2 właściciel zapłaci 1117,80 zł (45 m2 x 24,84 zł) podatku rocznie. Pisałem już o tym szczegółowo tutaj i tutaj. Zainteresowanych zachęcam do zapoznania się z oboma tekstami ? 

Wracając do podatku katastralnego to jego założenie jest takie, żeby nie liczyć go od wielkości nieruchomości tylko od jej wartości. Podatek płaciłoby się jako określony procent od wartości nieruchomości. To podstawowa i kluczowa różnica pomiędzy obecnym podatkiem od nieruchomości a podatkiem katastralnym.

Posługując się przykładem mieszkania, to w obecnym systemie nie ma znaczenia, czy znajduje się ono w jednym z dużych miast czy w małej miejscowości. Albo czy jest zlokalizowane w centrum czy na obrzeżach miasta. Nie ma też znaczenia czy jest wykończone w wysokim standardzie czy nadaje się tylko do kapitalnego remontu. Podobnie nie ma znaczenia budynek, w którym się znajduje. Niezależnie od tego czy będzie to apartamentowiec czy zapuszczona kamienica podatek od nieruchomości będzie zależał tylko ilości metrów kwadratowych, jakie ma mieszkanie.

Jeśli w Polsce obowiązywałby podatek katastralny to wszystkie te aspekty jak położenie w danym mieście, lokalizacja, standard wykończenia budynku jak i samego mieszkania byłyby kluczowe. Bo to od nich m.in. zależy wartość danego mieszkania.

Ile wynosi podatek katastralny w Europie?

Na rynku europejskim podatek katastralny funkcjonuje od lat właściwie w większości państw. Mają go chociażby Niemcy, Czesi, Litwini, Łotysze, Belgowie, Francuzi, Anglicy i Irlandczycy, a także Szwedzi czy Duńczycy. Sam sposób liczenia podatku katastralnego oczywiście trochę się różni, ale zawsze jest to określony procent od wartości danej nieruchomości (za wyjątkiem np. Francji, gdzie naliczany jest nie od wartości, ale od potencjalnego dochodu, jaki może osiągnąć właściciel w związku z tym, że ma na własność daną nieruchomość).

Kluczowe jest jednak w tym przypadku pytanie: jaki to procent? Tu też oczywiście mamy do czynienia z różnicami. Dodatkowo, w niektórych krajach – podobnie jak obecnie w Polsce w przypadku podatku od nieruchomości  – stawka jest różna w zależności od rodzaju nieruchomości. Przyjmijmy jednak, że średnio jest to 0,5%.  

Nie bez powodu blog się nazywa nieruchomosciwpraktyce.com, więc sprawdźmy jak zmieniłaby się wysokość podatku, gdyby podatek katastralny wynosił 0,5% wartości nieruchomości ?  Załóżmy, że nasze przykładowe 45-metrowe mieszkanie znajduje się w Warszawie i jego rynkowa wartość wynosi 450 000 zł.

Wysokość aktualnego podatku od nieruchomości: 45 m2 x  0,81 zł = 38,25 zł rocznie

Wysokość podatku katastralnego: 450 000 zł x 0,5% = 2250 zł rocznie

Jak widać różnica jest znacząca… Nawet gdyby w Polsce wprowadzono niższą stawkę np. 0,1% to dalej wychodzi nam 450 zł. Czyli prawie 12-krotnie więcej. Albo odwrotnie: ile musiałoby być warte 45-metrowe mieszkanie, żeby podatek katastralny w wysokości 0,1% wartości nieruchomości wyniósł tyle samo co obecnie, czyli 38,25 zł? Odpowiedź brzmi 38250 zł czyli 850 zł / m2.

Wady i zalety podatku katastralnego

Niewątpliwą wadą wprowadzenia podatku katastralnego jest podwyższenie wysokości świadczeń jakie właściciele mieszkań musieliby ponosić. Oczywiście najbardziej odczułyby to osoby, których nieruchomości są dużo warte. Ale – posługując się przykładem mieszkań – nawet ci, których mieszkania są mało warte prawdopodobnie i tak musieliby się liczyć z kilkukrotnym wzrostem wysokości podatku. W skrajnych przypadkach wielu dotychczasowych właścicieli (np. emerytów) zwyczajnie nie byłoby stać na zapłatę podatku i utrzymanie swojej nieruchomości. Powszechne natomiast by było zubożenie obywateli na skutek wprowadzenia wyższych podatków.

Dodatkowo, część z nich mogłoby się zniechęcić do przeprowadzania remontów i modernizacji, bo podniosłoby to wartość ich nieruchomości. A co za tym idzie podatek, jaki musieliby zapłacić.

Prawdopodobny jest też wzrost cen najmu nieruchomości. Wynajmujący będą chcieli przerzucić koszt podatku na najemców. W wielu przypadkach – po wprowadzeniu podatku katastralnego – najem na dotychczasowych zasadach mógłby się okazać nieopłacalny. Może się też okazać, że nieruchomości przestaną być tak atrakcyjnym aktywem dla inwestorów.

Jako pozostałe wady wprowadzenia podatku katastralnego wymienia się jeszcze duże nakłady finansowe, związane z jego wprowadzeniem. Określenie wartości każdej nieruchomości objętej opodatkowaniem to nie lada wyzwanie. Dodatkowo, tę wartość należałoby aktualizować.

Jeśli chodzi o zalety podatku katastralnego to eksperci często wymieniają w tym miejscu dobro publiczne. Nowe świadczenie przyniosłoby ogromne korzyści samorządom. Trzeba bowiem pamiętać, że podatek od nieruchomości zasila budżet samorządu. Większy budżet gminy może więc skutkować rozbudową infrastruktury i rozwojem gospodarki przestrzennej w miejscu, w którym znajduje się nasza nieruchomość.

Ponadto, podatek katastralny spowodowałby zwiększenie obrotu na rynku nieruchomościami oraz stanowiłby motywację do wykorzystania niezagospodarowanych obecnie nieruchomości. Dodatkowo, przyczyniłby się do uporządkowania sposobu zagospodarowania przestrzeni i zwiększenia dostępności mieszkań oraz domów na rynku.

Nie zmienia to jednak faktu, że podatek katastralny jest pomysłem, który dzieli zarówno ekspertów jak i zwykłych ludzi. Jedni są zdania, że uporządkowałby on rynek nieruchomości i wprowadził swego rodzaju sprawiedliwość. Drudzy z kolei uważają, że polskie społeczeństwo nie jest na tyle zamożne, żeby udźwignąć wyższy podatek od czegoś tak podstawowego i powszechnego jak mieszkanie czy dom.

 

Podobał Ci się ten artykuł? Uważasz, że jest wartościowy i komuś jeszcze może się przydać? Udostępnij go proszę ? 

Proponowane wpisy

Zostaw komentarz

.

ARCHIWUM