Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bez księgi wieczystej

0

Księga wieczysta to jeden z najważniejszych dokumentów dotyczący nieruchomości. Może się jednak zdarzyć tak, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie ma księgi wieczystej. Jakie mogą być tego przyczyny? Co zrobić w takiej sytuacji? Czy kupno takiej nieruchomości jest ryzykowne? Odpowiedzi na te i inne wątpliwości znajdziesz w poniższym artykule.

Co to jest księga wieczysta?

Tematykę ksiąg wieczystych poruszałem już w kilku artykułach na blogu. Odpowiadałem na pytanie co to jest księga wieczysta. Wyjaśniałem także zasady ksiąg wieczystych. Oraz opisywałem po kolei jak czytać poszczególne działy ksiąg wieczystych.

Dlatego zachęcam Cię do lektury tych artykułów, jeśli chcesz się dowiedzieć więcej na ten temat ?

Wracając jednak do tematu księga wieczysta to publiczny rejestr, przedstawiający stan prawny danej nieruchomości. Księgi wieczyste prowadzone są przez wydziały wieczystoksięgowe Sądów Rejonowych. Można powiedzieć, że to trochę taki dowód osobisty nieruchomości. Zawiera wszystkie podstawowe informacje, które pozwolą nam zidentyfikować nieruchomość oraz jej właścicieli.

W księdze wieczystej znajdziemy:

  • adres nieruchomości
  • jej powierzchnię (zarówno nieruchomości gruntowej, jak i znajdujących się na niej budynków)
  • dane właściciela lub właścicieli
  • prawa, które mogą przysługiwać innym osobom niż właściciel lub właściciele
  • informacje, czy nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym
  • albo służebnościami lub innymi prawami, jak np. prawem pierwokupu czy umową dożywocia

Głównym celem prowadzenia ksiąg wieczystych jest zapewnienie bezpieczeństwa w obrocie nieruchomościami.  Dlatego księgi wieczyste prowadzone są dla nieruchomości gruntowych, budynków oraz lokali (zarówno mieszkalnych, jak i niemieszanych). Mogą być też prowadzone w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Sprawdzając księgę wieczystą wiem po prostu, czego mogę się spodziewać. Zagadnienia związane z księgami wieczystymi reguluje ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

Obecnie wszystkie księgi są zakładane i prowadzone w systemie informatycznym. Wystarczy wejść na stronę prowadzoną przez Ministerstwo Sprawiedliwości https://ekw.ms.gov.pl/ i wpisać numer księgi wieczystej, aby móc przeglądać jej treść.

Dlaczego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może nie mieć księgi wieczystej?

Najczęściej bez księgi wieczystej spotykamy mieszkania tzw. spółdzielcze-własnościowe. Taka forma prawna (spółdzielcze-własnościowe prawo do lokalu) to trochę relikt komunizmu. Od 2007 roku nie ma możliwości ustanawiania tego prawa na kolejnych nieruchomościach. Ciągle jednak wiele mieszkań, zwłaszcza w budownictwie z wielkiej płyty, to mieszkania spółdzielcze-własnościowe.

O różnicach pomiędzy prawem własności a spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu pisałem już tutaj. A jeśli chcesz się dowiedzieć, jak przekształcić spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w odrębną własność to zachęcam do zapoznania się z tym artykułem.

Wracają do tematu, w przypadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie ma obowiązku zakładania księgi wieczystej. Formalnie nie ma jednak przeszkód, żeby pomimo braku księgi wieczystej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu było przedmiotem obrotu. Potrzebne będzie aktualne zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej, które potwierdzi kto jest właścicielem. O tym i o innych dokumentach, potrzebnych do zakupu mieszkania możesz przeczytać tutaj.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bez księgi wieczystej – możliwe ryzyka

Jest jednak jedno ale. Tylko spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu z założoną księgą wieczystą można kupić przy pomocy kredytu hipotecznego. Oczywiście, nie jest problemem, żeby taką księgę założyć. Zdarzają się jednak przypadki, kiedy nie będzie to możliwe. Mam na myśli sytuacje, gdy grunt pod blokiem posiada nieuregulowany status prawny. Warto w tym miejscu zacytować uchwałę Sądu Najwyższego z 24 maja 2013 r. (sygnatura akt: III CZP 104/12):

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu ustanowione w budynku położonym na gruncie, do którego spółdzielni nie przysługuje własność albo użytkowanie wieczyste, stanowi ekspektatywę tego prawa; niedopuszczalne jest założenie księgi wieczystej w celu jej ujawnienia”.

Wyjaśniając – ekspektatywa jest to roszczenie ustanowienia własnościowego prawa do mieszkania.

Także warto być ostrożnym w takiej sytuacji, gdyż może się okazać, że dane mieszkanie może być kupione tylko za gotówkę.

Dodatkowo, w przypadku gdy nie ma księgi wieczystej nie chroni nas zasada rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. To zasada, o której pisałem tutaj. Polega ona na tym, w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą nieuprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.

Czyli przykładowo, jeśli kupiłem nieruchomość od osoby wpisanej w księdze wieczystej jako jej właściciel, to staję się nowym właścicielem nawet wtedy, gdy sprzedający w rzeczywistości nim nie był.

 

 

Podobał Ci się ten artykuł? Uważasz, że jest wartościowy i komuś jeszcze może się przydać? Udostępnij go proszę ?

Proponowane wpisy

Zostaw komentarz

.

ARCHIWUM