Co to jest WIBOR?

0

W obliczu rosnących rat kredytów hipotecznych wiele osób zaczęło się zastanawiać co to jest WIBOR i jak jest ustalany. Postaram się to wyjaśnić.

Wskaźnik WIBOR – co to jest?

WIBOR to jedna z wielu stawek referencyjnych na światowych rynkach finansowych. Skrót pochodzi od nazwy Warsaw Interbank Offered Rate. WIBOR określa wysokość oprocentowania na polskim rynku międzybankowym. Na podstawie tej stopy procentowej banki komercyjne zgadzają się udzielać sobie nawzajem pożyczek. Co ważne wysokość WIBORu jest zmienna.

WIBOR – jak jest ustalany?

Stawkę WIBOR określa się, obliczając średnią arytmetyczną ze stóp procentowych wskazanych przez banki (po odrzuceniu skrajnych wartości). W większości przypadków stawkę ustala się w każdy dzień roboczy o godzinie 11:00. Proces wyznaczenia stawki WIBOR to tzw. fixing. W fixingu uczestniczy 10 największych banków w Polsce pod względem aktywów, które mają największy udział w handlu instrumentami finansowymi. Oprócz banków w fixingu ważną rolę odgrywa organizator – GPW Benchmark S.A.

Wspomniany fixing to okres to składania ofert, podczas którego instytucje ustalające WIBOR przedstawiają propozycje stóp procentowych, po jakich są skłonne udzielać kredytów innym bankom. Jednym z zarzutów, jakie jest stawiany procesowi ustalania WIBORu jest to, że nie składają się na niego prawdziwe transakcje zawierane przez banki. Warto jednak zaznaczyć, że WIBOR jest wskaźnikiem zgodnym z unijnym rozporządzeniem BMR o wskaźnikach referencyjnych, co potwierdziła Komisja Nadzoru Finansowego w grudniu 2020. Rozporządzenie jednoznacznie mówi, że jeśli są transakcje, to bierzemy je do kwotowań. Ale jeśli ich nie było w danym okresie, to bierzemy inne dane. Zasady ustalania stawek oprocentowania na rynku międzybankowym są jednolite w całej Unii Europejskiej. I jest to naprawdę jeden z najsilniej nadzorowanych procesów. Podlega nadzorowi KNF i jest badany przez niezależnego audytora.

WIBOR – co wpływa na jego wysokość i dlaczego jest wyższy od stóp procentowych?

Co w największym stopniu wpływa na wysokość WIBORu? Sytuacja na rynkach finansowych, zapotrzebowanie banków na pieniądze, ale przede wszystkim stopy procentowe, ustalane przez Radę Polityki Pieniężnej (czyli organ Narodowego Banku Polskiego).

Dlaczego więc WIBOR jest wyższy niż stopy procentowe ogłaszane przez RPP? Rynek po prostu oczekuje dalszego podnoszenia stóp procentowych. Co zresztą potwierdzają zapowiedzi Rady Polityki Pieniężnej. W takiej sytuacji – dla banków pożyczających sobie pieniądze – odniesieniem jest przyszła, a nie obecna stopa referencyjna. Przykładowo, banki pożyczające sobie pieniądze na 3 miesiące biorą pod uwagę przyszłe możliwe podwyżki. Dlatego stawki WIBOR wzrosły mocniej, niż oficjalne stopy NBP.

WIBOR a raty kredytu hipotecznego

Jak już pisałem w artykule Z czego składa się rata kredytu hipotecznego każda rata kredytu składa się z części kapitałowej i części odsetkowej. Natomiast część odsetkowa składa się z dwóch części:

  • Marży banku – jest ona ustalana indywidualnie przez bank i – co do zasady – mamy możliwość negocjowania jej wysokości
  • Stawki referencyjnej

Dla kredytów ze zmiennym oprocentowaniem (a mamy ich w Polsce zdecydowaną większość) jest to właśnie WIBOR. W przypadku kredytów hipotecznych banki do wyliczania oprocentowania i rat kredytowych wykorzystują głównie dwa wskaźniki – WIBOR 3M oraz WIBOR 6M. Ten pierwszy zmienia się co 3 miesiące, a ten drugi co 6 miesięcy. Dlatego kredytobiorcy odczuwali podwyżki stóp procentowych z opóźnieniem.

Dlaczego oprocentowanie depozytów nie rośnie tak jak WIBOR?

Na koniec jeszcze jedna rzecz, która z pewnością denerwuje przeciętnego Kowalskiego. Skoro RPP podnosi stopy procentowe logicznym jest, że oprocentowanie lokat powinno rosnąć. I owszem rośnie, ale nie tak bardzo jak kredytów. Wyjaśnienie jest stosunkowo proste. Banki chcą nas zachęcać (wyższym oprocentowaniem) do zakładania lokat, w momencie gdy brakuje im gotówki. Banki potrzebują depozytów po to, żeby trzymać regulacyjnie wskaźniki płynności swojej płynności w ryzach. A aktualnie sektor bankowy ma wystarczającą liczbę depozytów. Warto wiedzieć, że za depozyty banki płacą – do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego i w postaci rezerw do Narodowego Banku Polskiego, a dodatkowo też podatek bankowy do Skarbu Państwa. W związku z tym, nie mają po prostu interesu w tym, żeby zachęcać ludzi za zakładania nowych lokat.

WIBOR – co dalej?

Oczywiście nikt nie ma szklanej kuli, ale inflacja dalej rośnie. Logicznym byłoby więc spodziewanie się dalszych podwyżek stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej, a co za tym idzie rat kredytów hipotecznych. Jak długo możemy się spodziewać wzrostów? Tego dokładnie nie wiadomo. Co prawda, premier zapowiedział niedawno zlikwidowanie wskaźnika WIBOR i zastąpienie go innym od stycznie 2023, ale na razie brak jest konkretów. Ciężko więc nawet zając jakieś stanowisko w tej sprawie…

 

Podobał Ci się ten artykuł? Uważasz, że jest wartościowy i komuś jeszcze może się przydać? Udostępnij go proszę ? 

Proponowane wpisy

Zostaw komentarz

.

ARCHIWUM